|
 |
|
 |
|
KIRKLAR CEMI
Alevi Inanci
KIRKLAR CEMÝ
Kýrklar Cemi, Alevi Bektaþi ibadetinin esasý olarak kabul edilen Cem ve Semah döneminin mitolojik kaynaðý varsayýlmaktadýr. Bu efsanevi anlatým; katý, kuralcý, þekilci ibadet biçimi olan Ýslam'ýn Sünni (Hanefi, Þafii v.s.) yorumuna karþý alternatif bir ibadet biçimidir. Anlatýmda geçen birçok öðe ve verilen mesaj Alevi dünya görüþünün kaynaðý sayýlýr. "BÝRÝMÝZ KIRK KIRKIMIZ BÝRDÝR BÝZÝM.." Kaynaklara göre, "Hz. Muhammet, atý Burak ile bir gece Mirac'a çýkar. Cenab-I Hak ile 90 bin kelam konuþur. Bunun 30 bini sýrrý hakikat olup Hz. Ali'de kalýr. Miraç'ta Hz. Muhammet'e; süt, bal ve elma verildiði rivayet edilir. Bal aþka, süt sevgiye elma ise dostluða iþaret eder. Muhammet, Mirac'a çýkarken yoluna bir kükremiþ aslan çýkar. Aslan yolunu keser. Gaipten bir ses (nida) gelir. "Parmaðýndaki yüzüðü aslanýn aðzýna atmasý" istenir. Muhammet böyle yapar aslan sakinleþir, yoluna devam eder. Muhammet, Cenab-I Hak ile görüþtükten sonra þehre döner. Yolda bir dergâha rastlar. Merak edip gidip kapýsýný çalar. Ýçerdeki ses; "Kimsiniz?" der. Muhammet ise; "Ben peygamberim içeriye girmek istiyorum" der. Kapý açýlmadan içerden gelen ses; "Peygamberliðini git ümmetine yap. Bizim aramýza peygamber sýðmaz" der. Hz. Muhammet kapýdan ayrýlýp yürümeye baþlayýnca gaipten gelen ses ayrýlmamasýný kapýyý yeniden çalmasýný ama yanýtý farklý vermesini söyler. Muhammet yine kapýyý çalar: Ýçerden yine; "Kimsiniz" diye sorulur. Bu kez Hz. Muhammet; "Bende sizden biriyim. Bir insaným. Sizi görmek istedim" der. Bu yanýttan sonra kapý açýlýr. Muhammet içeri alýnýr. Ýçerden "Hoþgeldin sefa getirdin, uður getirdin" diyerek karþýlarlar. Hz. Muhammet içerde oluþmuþ bir meclis görür. Hatta sayýmýný da içinden yapar. Tam 39 kiþi vardýr. Üstelik bu meclis kadýn ve erkeklerden oluþmuþtur. Bunlarýn 22'si erkek 17'si kadýndýr. Muhammet' yer gösterilir. O'da gösterilen yere oturur. Hz. Ali'de meclistedir. Muhammet tesadüfen Ali'nin yanýna oturur. Hz. Muhammet sorar. "Size kimler denir?" der. "Bize Kýrklar denir" diye yanýt alýr. "Ama burada 39 kiþi saydým" der. "Selman-ý Pak Can Parstadýr"denir. "Peki sizin ulunuz, büyüðünüz, küçüðünüz kim" diye sorar Hz. Muhammet. Gelen yanýt þöyle olur: "Bizim küçüðümüz, büyüðümüz yoktur. Küçüðümüz de uludur, büyüðümüz de uludur. Birimiz kýrkýmýz, kýrkýmýz birimizdir" denir. Bunun üstüne Muhammet meclisten bunu kendilerine kanýtlamalarýný söyler. O sýrada Ali kolunu uzatýr ve gömleðini sýyýrýr. Ýçlerinden biri "destur" diyerek býçaðýn ucu ile kolunu hafif kanatýr. Kolundan bir damla kan akar. Onu, her can'ýn kolundan birer damla kanýn gelmesi izler. 40. canýn bir damla kaný da pencereden içeri gelir. Bu ise Selman-ý Pak'ýn kanýdýr. Sonra Hz. Ali kolunu baðlar, hepsinin kanamasý durur. Selman-ý Pak, Parstan dönüþte bir üzüm tanesi getirir. O'nu Hz. Muhammet'e verir ve bölüþtürmesini ister. Muhammet erilen kapta üzüm tanesini ezer, çýkan dem meclisteki kadýn-erkek canlara daðýtýlýr. Kýrklar üzüm suyunu içerler. Hep birlikte mest olurlar. "Ya Allah" deyip semah dönerler. Hz. Muhammet'te onlara katýlýr. Büyük bir coþku ile vecd halinde semah dönülürken Hz. Muhammet'in baþýndan sarýðý (imamesi) düþer. Kýrk parçaya bölünür. Kýrklar parçalarý bellerine baðlarlar, kemerbest olurlar. Hz. Muhammet, Kýrklar Meclisi'ne pirlerini sorar. "Pirimiz Ali'dir" derler. Böylece, Hz. Muhammet, Ali'nin de orada olduðunu öðrenmiþ olur. Ali, Hz. Muhammet'in yanýna gelir. Hz. Muhammet Ali'nin parmaðýnda, Mirac'a giderken "aslana" verdiði yüzüðü (hatemi) görür. Ali'ye sarýlýr, O'nu baðrýna basar." Alevi inancýnda; kadýn ve erkek canlardan oluþan Kýrklar Cemi'nin tayin edici önemi vardýr. Anadolu Aleviliði'nin inanç temellerinin, yaþam biçiminin, dünya görüþünün, felsefesinin kökleri bu söylencede aranmalýdýr. Kadýn ve erkek canlardan oluþan Kýrklar Meclisi, mitolojik anlamda da olsa Alevilerin dinsel ve sosyal örgütlenmelerinin tarihsel kaynaðý kabul edilebilir. Bu anlamda da bu söylencede geçen sembolik özellikler Alevilik açýsýndan ayýrtedici öneme sahiptir. Kýrklar Meclisi'nin kadýn ve erkekten oluþumu kadýn ve erkek eþitliðinin önemini vurguluyor. Kýrklar Meclisi ile Hz. Muhammet arasýndaki diyalogdaki vurgulardan; "birimiz kýrk, kýrkýmýz bir" olgusu eþitliði, insan olmayý, türab olmayý vurguluyor. Gerçeðin gökte deðil, yerde olduðu meclisin sembolik önemi ile vurgulanýyor. Herkesin eþit ve ulu olmasý; vahdette kesret, kesrette vahdet (varlýkta birlik, birlikte varlýk) iliþkisini ifade ediyor. Kaynakta; Alevi inancýnda Tanrý'nýn, Peygamber'in ve insanýn yeri belirtilmektedir. Aslan ve yüzük sembolü ise; insanýn Tanrý'nýn bir ifadesi; O'nun bir yansýmasý, parçasý olduðu, Adem'in Hakk'ýn halifesi olduðu anlayýþýný vurgulamasý açýsýndan önemlidir. Bu örnekte Alevi-Bektaþi ibadeti olan Cem'in ve Semah'ýn da kökleri belirtilmiþ oluyor. Bu söylence; Anadolu'da yaklaþýk bin yýldýr her tür olumsuzlanmaya karþýlýk Alevilerin Cem ve cemaatlerinde, sosyal hayatlarýnda kadýný bir bütünün ayrýlmaz parçasý gören, lokmasýný yoksullarla kýrka bölerek paylaþmasýný bilen, insana en yüksek deðeri veren Aleviliðin saðlam mayasýný da ele veriyor.
|
 |
Yorumlar |
|
|
|
 |
Son Eklenenler
|
Rastgele Konular |
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
